BUBBI MORTHENS – TÚNGUMÁL (2017) 9 stjörnur

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12. júlí 1980, tæpum mánuði eftir útkomu fyrstu plötu Bubba Morthens, Ísbjarnarblús skrifaði ég þetta í niðurlagi um plötuna í plötudómi í Morgunblaðinu: “Bubbi Morthens á eftir að verða mjög áberandi og leiðandi afl í rokkinu.”

Í byrjun sumars kom þrítugasta stúdíóplata Bubba Morthens (undir eigin nafni), 37 árum síðar, Túngumál, og það hefur ýmislegt gengið á á þessum tíma, bæði hjá Bubba og þjóðinni og heiminum sem hann fjallar um. Og hann er búinn að fjallla um tímana tvenna á plötum sínum líka. Og líklega búinn að gefa út um 500 frumsamin lög giska ég á.

En það er langur vegur frá Ísbjarnarblús til Túngumál, 37 ár af lífshlaup Bubba og þjóðarinnar, eða hvað?

Auðvitað var meiri bylting í hinum 24 ára Bubba en 61 árs Bubba. En þá kemur vonandi annað til sögunnar.

Bubbi snýr að hluta til plötunnar sem hann gerði árið 1992 með Kúbverskum tónlistarmönnum sem hét Von. Suður Ameríka er yfirlýstur áhrifavaldur í flestum laganna. En hann minnir mig líka á Evert Taube, Bellmann og Ása í Bæ, Afríku, Leonard Cohen, Lorca, reggae, Malí, Portúgal, rockabilly, konur og auðvitað Hrunið og allar siðferðislegar, pólitískar, félagslegar og andlegar afleiðingar þess, sem of fáir íslenskir listamenn hafa tjáð eða túlkað, þótt furðulegt sé.

Ég er maður margra galla, Sól bros þín og Það er þannig sem það er minna sérstaklega á Von. Leikandi létt og lipur lög sem sækja í undirmeðvitundina, en jaðra líka við það að fara yfir strikið í væmni og fortíðar-eitthvað.

Ég er maður margra galla er byrjunarlag plötunnar og þegar orðið klassískt:        

Ég á engan milljarð í banka                                                                                                               Ég á ekki flottan bíl                                                                                                                                 En ég á hlátur í glöðu hjarta                                                                                                                   Og minn eigin götustíl

Bubbi á 6 ár í að verða löggilt gamalmenni, og hlýtur að eiga að minnsta kosti 50 milljónir undir koddanum, eins og Brynjar Nilsen þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir að helmingur Íslendinga á þeim aldri eigi.

En lagið er ólíklega um Bubbi þó það sé sungið í fyrstu persónu því það heitir söngur únga mannsins innan sviga. Enda fleira í textanum sem á varla við Bubba.

Í laginu Cohen blús, sem er samið í anda Leonard Cohen með sambærilegum gítarhljómum og voru á fyrstu plötunni “Songs Of Leonard Cohen“. Þetta er lengsti textinn 12 erindi og rúmlega 6 mínútur. Erindin virðast ekki öllu vera samhangandi en það er bara gaman:

Öllum virðist sama um alla                                                                                                               Allir stara á Guðinn sinn                                                                                                               Börnin í einsemdina falla                                                                                                                   Eins og ég og besti vinur minn                                                                                                               Eins og ég og síminn minn

og svo þetta erindi:

Fyrir vestan í sjónum synda                                                                                                             Sjötíu drukknaðir menn                                                                                                                Undir Grænuhlíð hjartað sitt binda                                                                                                      Við botninn og bíða þar enn                                                                                                              Að einhver komi og sæki þá senn

Það þarf þor og styrk til að hafa enga skoðun. Lagið “Ég hef enga skoðun” vakti strax athygli fyrir titilinn og svo er það í þessum létta Suður Ameríku stíl. Reyndar er umfjöllunarefni Bubba oft öskur dagsins, alls kyns mál líðandi stundar.

Ég hef enga skoðun ástin mín                                                                                                        Ókei                                                                                                                                                           Á öskri dagsins sem í eyrum hvín                                                                                                 Ókei

Flestar fréttir síðustu ára eru dálítið mikið “öskur dagsins” sem allir þurfa að hafa skoðun á og logarnir fljótir að berast um netið. Stundum dæmum við full fljótt og krefjumst bóta og uppgjöra í stað þess að heyra allar hliðar og treysta ekki alltaf “öskrum dagsins” því “svo lengi má ljúga að fólk fer að trúa”.

Bubbi fjallar um flóttamannavandamálið í laginu Bak við járnaðan himin.

Það er reiði þarna úti, rykið birgir sýn                                                                                      Rauðir loga brenna börnin þín                                                                                                   Þúsundir á vergangi og vonin engin er

Það er hungur þarna úti og allir vilja mat                                                                                        Alltaf er samt einhver að eta á sig gat                                                                                               Það er ofgnótt af öllu en bara sumir fá                                                                                                 Og milli sumra manna er óbrúanleg gjá

Skilaðu skömminni, MeToo lagið. :

Þöggun er drepandi kæfandi myrðandi                                                                                          Verkfæri andskotans                                                                                                                      Láttu hróp þitt heyrast berast sem víðast                                                                                   Skilaðu skömminni til gerandans

Og platan endar á laginu Guð blessi Ísland um hrunið, hverjir sluppu, hverjir voru grillaðir og hverju breytti það á endanum? Verður sagan einhvern tímann rétt skráð eða var upplifunin bara ólík á milli manna?

Bubbi hefur sjálfur sagt að platan sé innblásin af Suður Ameríku,, Mexicó, Niuaragua, Malí, Afríku og Portúgal, en það eru svipuð áhrif og frændi hans Haukur Morthens var undir og Íslenskir tónlistarmenn hafa í gegnum tíðana leitað í ásamt Ítalíu og Spánartónlist, sem má alveg bæta við í áhrifavalda.

Spilamennskan er einföld og góð á plötunni. Kassagítarinn hans Bubba er í toppklassa, ekki bara spilamennskan heldur líka næmnin fyrir góðu “sándi”. Tremelo gítar er í forgunni á nokkrum stöðum. Hann er líka með góða með sér og þar er fremstur í flokki Guðmundur Óskar sem spilar á bassa.

Ástarlögin er ótrúlega mörg á plötunni í einhvers konar fornum Shakespeare / íslenskum ættjarðarstíl með pönk áhrifum. Ég veit ekki alveg hvað mér finnst þó að textarnir sé vel samdir þá er eitthvað sem truflar mig á stundum.

Í heildina er þetta nokkuð góð plata, margar sterkar melódíur, vel flutt á sinn sparlega máta og Bubbi í góðu formi. Ein af betri plötum hans af mörgum góðum.

9 af 10 stjörnum.

Umslagið er áberandi, litríkt og smekklegt.

 

 

This entry was posted in Dómar, Icelandic music reviews, Plötudómar / Record reviews, Tónlist. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *